Algemene situering over vorming en kadervorming in de jeugdsector.
Jeugdwerk op zich is vormend. Je leert langs je neus weg, terwijl je helemaal niet doelgericht met leren bezig bent. Terwijl je speelt, vergadert, samenwerkt, ruzie maakt, je nek uitsteekt… leer je ontzettend veel bij. De vakterm is ‘informeel leren’. Hoewel je spontaan veel leert in het jeugdwerk, wordt de term ‘vorming’ voorbehouden voor bepaalde specifieke situaties.
Met vorming bedoelen we die bijeenkomsten - vaak noemen we ze cursussen, sessies of workshops - die expliciet de bedoeling hebben om iets bij te leren. Zo worden ze ook aangekondigd. De deelnemers komen er gericht naartoe om iets bij te leren. Een vormingssessie heeft steeds een of meerdere doelstellingen en een uitgewerkte methode om deze te bereiken. De vakterm hier is ‘niet-formeel leren’. De term ‘formeel leren’ wordt meestal voorbehouden voor het leren in een schoolse context dat leidt tot een bepaald diploma of certificaat.
De grens tussen informeel en niet-formeel leren in het jeugdwerk is flinterdun. Organiseer je bijvoorbeeld maandelijks een praatcafé voor jeugdwerkers van verschillende lokale groepen en er wordt uitgewisseld tussen pot en pint, dan is dit informeel leren. Organiseer je expliciet een uitwisseling, over ledenwerving bijvoorbeeld, dan is het vorming en dus niet-formeel leren.
De term kadervorming is dan weer voorbehouden voor die vorming die zich expliciet richt naar jongeren die een leidinggevende verantwoordelijkheid opnemen of zullen opnemen in het jeugdwerk. De vorming heeft tot doel hun functioneren als jeugdwerker sterker te maken. De officiële definitie luidt:
“Kadervorming is de samenhangende opleiding en begeleiding van de verantwoordelijke en toekomstig verantwoordelijke personen die ermee belast zijn jeugdwerkinitiatieven te animeren en te begeleiden.”
Een aantal kadervormingen leidt tot een attest (van animator tot hoofdinstructeur) dat wordt afgeleverd door de afdeling Jeugd van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Deze kadervormingen moeten aan bepaalde criteria voldoen.